|
In het kader van de bedrijfsbezoeken heeft
Algemeen Belang Dongeradeel vrij recent het bedrijf van de
familie Van Zelderen bezocht. De biologisch-dynamische
kaasboerderij is gevestigd in Jouswier aan de weg tussen
Metslawier en Ee.
Afzet van biologisch-dynamische
producten
De geproduceerde melk wordt op het eigen bedrijf
verwerkt. De hele productie wordt in de regio afgezet. Dit is
volgens de ondernemer de beste manier om de kostprijs te kunnen
beheersen. De kostprijs van ecologische en/of
biologisch-dynamische producten ligt hoger dan de producten die
in de gangbare landbouw worden geproduceerd. De handel die het
product distribueert wil ook een aandeel in de winst evenals de
winkelier, of marktkoopman die het aan de man/vrouw brengt. Dit
kan de consument prijskritisch maken ten aanzien van de aanschaf
van de biologisch-dynamische producten. "De Nederlandse
consument koopt maar al te vaak een prijs in plaats van een
product", aldus de heer van Zelderen. De toerist, met name de
Duitse, kiest een product en kijkt vervolgens naar de prijs. "Om
je in die markt te bewegen moet je extra onderscheid aan de dag
kunnen leggen", volgens de ondernemer.
Op het voerpad in de hollandse stal.
Mest, maar géén
kunstmest
De mest is het belangrijkste aspect van de
bedrijfsvoering. Alle mest die door de dieren op het bedrijf
wordt geproduceerd, kan worden omgezet in compost, de brandstof
voor de hele bedrijfsvoering. Er wordt dan ook geen kunstmest
aangeschaft of gebruikt op de landerijen. "Met kunstmest en
chemische bestrijdingsmiddelen - producten die nog niet eens 100
jaar worden gebruikt - is de neerwaartse spiraal van de
levenskwaliteit in gang gezet. Er worden steeds vaker
wezenvreemde stoffen gebruikt die in onze voedselketen terecht
komen", aldus Van Zelderen. Het gevolg is: mensen die vatbaarder
zijn/worden, omdat zij producten consumeren van planten en
dieren die op hun beurt ook steeds vatbaarder worden. Van
Zelderen licht dit toe aan de hand van het volgende voorbeeld:
"Veel soorten sla van tegenwoordig hebben de levenskracht niet
meer om tot volle wasdom te komen. Het gewas komt niet tot bloei
en zaadvorming, dat is voor de traditionele teler en winkelier
vast wel handig, maar het zegt in de ogen van Van Zelderen
genoeg over hoeveel er mis is met dit product. De gangbare
akkerbouwer en veehouder zitten in zijn ogen gevangen in een
door multinationals beheerste voedingsindustrie. Al zou hij of
zij misschien wel graag anders willen. "De traditionele
agrarische ondernemer kan vaak niet anders", veronderstelt van
Zelderen.
Aangepaste
bedrijfsvoering
Het werken op biologisch-dynamische wijze
vereist een hele andere bedrijfsvoering. Moest er voorheen nog
veevoer worden aangekocht, de huidige bedrijfsvoering is zo ver
gewijzigd dat het bedrijf van Van Zelderen vrijwel geheel in de
eigen behoefte kan voorzien. Wel wordt er mest geruild tegen
stro met een collega, die met eenzelfde biologisch-dynamische
formule werkt.
Na de MKZ-crisis heeft het bedrijf een start moeten maken met
een compleet nieuwe veestapel. Een verscheidenheid aan vee
begraast 18,5 ha weiland. Er lopen diverse runderrassen door
elkaar heen. Dat levert een kleurrijk plaatje op, zoals de leden
van het ABD zelf hebben waargenomen tijdens de wandeling over
terp van Jouswier en door de Jouswiersterpolder.start van het bedrijf nog bang was voor een
'bodemloze put' staat zij op dit moment positief tegenover de
bedrijfsvoering, mede door het onderdeel sociale activering.
Van Zelderen heeft het getroffen met de nieuwe
veestapel. De melkkoeien hebben zich prima aangepast aan de
nieuwe omgeving. Dit komt ook de productie beslist ten goede.
"Onderzoek heeft uitgewezen dat omgangsstress bij koeien
toeneemt als de koppels groter worden dan zo'n 45 à 50 dieren.
Daar ligt wat Van Zelderen betreft ten aanzien van vatbaarheid
en ziektedruk het maximum aantal melkkoeien.
Brandnetels i.p.v.
staaltabletten, of -injecties
Het is een frappant verschijnsel, zoals de
koeien hun 'eigen natuurlijke apotheek' opzoeken. Leen van
Zelderen beschrijft het voorbeeld van een koe die is bevallen
van een kalf en daarna meteen brandnetels begint te eten. Dit
doet deze jonge moeder om zo snel mogelijk aan te sterken na de
bevalling, daarbij is het ijzer in deze plant een probaat
middel. De brandnetels worden op het land van deze
|
