Foar mei no it 6de jier politiek, wêrfan 6 jier besúnigingen, no sels in taakstelling fan1,5 miljoen. 

De needsaak tot dizze takendiscussie wurdt foar in grut part feroarsake troch besúnigjen fan it ryk op under oaren ùs WSW bedriuw mar ek troch de ambities fan de ried om rjochting te jaan oan de sociaal-economiske koers.

Meielkoar hawwe we ôfsprutsen om jierlyks € 700.000,- te reserveren foar it sociaal-ekonomisk masterplan. Dit om Noard- East Fryslân goed op de kaart te setten, wertroch we wurkgelegenhied instân hâlde kinne en hopelyk sels ùt te wreidsjen.

Foaral op it meid fan berikbarens en it untwikkeljen foar ùtwreidingsmoglikheden foar bedriuwen, mar foaral ek op it toeristische vlak wer’t folgens ùs noch in protte mooglikheden binne. En net te ferjitten fansels de ontwikkelingen yn de griene energy.

Dit allegeare om no, mar foaral foar de takomst, in oantrekkelijk leef- en wurkklimaat te skeppen.

Om alle netwettelijke taken regelmjitig iens tsjin it ljocht te hâlden is neat op tsjin. Misskien moesten je sels de wettelike taken iens trochljochtsje matte om te sjen at yn de útfiering jild te besparjen is
Mar it mei net sa wêze dat troch ús ambitsjes dit ten koste giet fan minima en leefberrens.

Dêrom hawwe wy as bestjoer, skaadfractie en fractie probeare om positieve creatieve oplossings hjir foar te betinken. Ik sil no oergean om ùs moties en amendementen ien foar ien eefkes ta te ljochtsjen.

1. Ferrekening, ferleging, kosten âffalsoffen ( We moatte net boppe it Fryske gemiddelde ùt komme). Minimale opbringst jierlyks € 185.000.
2. Ferheging toeristenbelesting fan € 0,60 nei € 1,- p.p.p.n. fanôf 2013. Opbringst € 105.000,-
3. It waaggebou oerdwaan oan de Stifting Behoud Monumentale gebouwen Dongeradeel.
Voordeel € 5.000,- ( ontvangen boekwaarde gebou)
4. Kabel Noord te ferplichtsjen om jierlyks it maximale dividend ùt te kearen of oars de bekabeling te fekeapjen. Minimale extra opbringst € 170.000,-
5. De fiif begraafplaatsen die de gemeente Dongeradeel ryk is alle wurksemheden fan ûnderhald, grefdelven en administraasje ùt te besteden oan ùs WSW bedriuw of oan tredden. Opbringst ± € 100.000,- ( € 200.000,- ).
6. Wieziging parkeerbelied. Opbringst € 99.500,- Nei ôftrek fan kapitaallesten + frij parkeren yn de moarn tot oan 11 ûre bliuwt der oer rûgwei in € 57.000,-.
Oan dizze maatregel binne ek enkel kosten ferbÛn en wol foar it parkeerbelied mat der in infestering pleegt wurde in slagbeamen foar de twa gruttere parkeerterreinen en parkeergarage. Dit freget in investering fan € 50.000,- wat in jierlykse kapitaallesten feroarsaakt fan € 12.500,-. Derwing opbringsten frij parkeren van 9.00 -11.00 moarns fan
€ 23.600,-.
7. Wy stelle ek de ried foar om nei sichsels to sjen no der sa bot besúnige wurde mat. Dêrom tsinje wy no ek in motie yn om de jierlykse fractie fergoeding to ferleegjen nei € 500,- per fractie. Dit jout in besparing op fan € 3.400,-.

De opbringsten – besparings die wy hjirmei generere hawwe sette we ek enkele moties en amendementen tsjinoer o.a.:

• Wiekbehear grienfersjenning, format 94. Dit is in foarstel om to ferkommen dat der noch mear besúnige wurdt op de grienfersjenning. Sjoen dat elke besuniging diet hjir in trochfiert wurdt (sjoch format 94) ten koste giet fan ùs WSW bedriuw. Dus net in besúniging is omdat wy ferantwurdelijk bin foar ús WSW bedriuw. En dan haw ik it noch net iens oer de oansicht en feiligens fan ús gemeente. Wol kinne wei der yn meigean dat it ùtlienen fan o.a. dranghekken privatisjere wurdt. ( kosten € 20.000,- )

• Moosje frij parkeren yn de moarne. Kostenpost fan € 23.400,-

• Moosje Algemeen Sociaal Cultureel Werk. Kosten € 174.000,-. Se behartigje de belangen fan 6.000 inwenners fan de gemeente Dongeradiel.

• Moosje Gebouen yn besit fan de gemeente Dongeradeel.

• Moosje Skoalleferfoer Wierum

• Moosje Skoalleswimmen.

Foarsitter, acht college en riedsleden, hjirbei kom ik oan it ein fan myn ferhaal. Ik ferwachtsje dat jimme de foarstellen die troch ABD intsjinne binne , die’t jild generere, wol stiepje wolle.

Dit giet toch om en nabij 5 ton. Dit bûten kabel Noord om want dit waar foar in part ek yn de foarstellen al oanhelle. Mar no, achte riedsleden, doch ik in oprop om ek die foarstellen te stiepjen die op it earste gesicht gjin besparings jouwe.
It mei toch net sa wêze dat we ùs jeugd, ùs âlderen, minima en middenstand falle litte om miskien binnekoart to beslissen om in neie sporthal te bouwen die jierlyks in dikke 2 ton djoerder ùt falt dan de besteande gebouen te renoveren.

Dêrom hawwe wy steeds pleite foar in gemeentelyke ideeënbus wert elk syn creatieve ideeën yn kwiit kin. Dat dit wat opsmiete sil binne wy wis fan.

Dat wy mei ús foarstellen op de goeie wei sitte die bliken doe’t ik fannemiddei de útslach krieg fan de pol op de gemeentlike internet side. Ús ynwenners ha hjir dúdlik oanjûn as nûmer 1 en 2 dat er beslist net besúnige wurde mei op it skoalleswimmen en op it Algemeen Sociaal Cultureel Wurk ( Bolwurk). Foarsitter, hjirbei doch ik dan ek in berop op de oare partijen om hun sociale ferantwurdelijkhied hjir jûn te nimmen.

Bêste minsken, rest mei noch om alle politieke partijen te tankjen foar de iepenhied en goeie sfeer wêrin we tot no ta yn debatjeare hawwe en ek foaral ùs ambtners die hieltiden klear steane om ùs to informeren. It is ek foar ambtners in drokke mar foaral ek in spannende tiid. Want misskien wurde hjir jûn ferskate wurkplakken fan hun trochkrast. De conclusie mei dan ek wêze dat dizze besúnigingsronde gjin winnaars opleverje sil. Dan rêst my noch tank to sizzen oan de instellingen die’t ek mei foarstellen kaam binne. En dan fansels, net te ferjitten, de collega partijen die’t ek mei foarstellen kaam binne die jild opsmiete.
Foarsitter yn earste instansje woe ik it hjirby litte.

Pieter Braaksma
Fraksje foarsitter ABD

Voor mij nu het 6e jaar in de politiek, waarvan 6 jaar bezuinigingen en nu zelfs een taakstelling van 1,5 miljoen.

De noodzaak tot deze takendiscussie wordt voor een groot gedeelte veroorzaakt door bezuinigingen vanuit het Rijk op onder andere ons WSW bedrijf maar ook door de ambitie van de raad om richting te geven aan de sociaal economische koers.

Met elkaar hebben wij afgesproken om jaarlijks 700.000 euro te reserveren voor het sociaal economisch masterplan. Dit om NO-Fryslân nog beter op de kaart te zetten, waardoor de werkgelegenheid in stand kan worden gehouden en hopelijk zelfs kan worden uitgebreid.

Vooral op het gebied van bereikbaarheid en het ontwikkelen voor uitbreidingsmogelijkheden voor bedrijven, maar vooral ook op het toeristische gebied waar volgens ons nog veel mogelijkheden zijn.
En niet te vergeten de ontwikkelingen in de groene energie.

Dit allemaal om nu, maar vooral in de toekomst, een aantrekkelijk leef- en werkklimaat de scheppen.

Er is niets op tegen om alle niet wettelijke taken regelmatig tegen het licht te houden. Misschien moeten we zelfs de wettelijke taken eens nader onderzoeken om te kijken of er kan worden bespaard in de uitvoering.
Maar het mag niet zo zijn dat onze ambities ten koste gaan van de minima en de leefbaarheid.

Daarom hebben wij als bestuur, schaduwfractie en fractie geprobeerd om positieve, creatieve oplossingen te bedenken.
Ik zal nu overgaan om onze moties en amendementen één voor één toe te lichten.

1. Verrekening, verlaging van de kosten afvalstoffen. Wij mogen niet boven het Friese gemiddelde uitkomen. Minimale opbrengst € 185.000.
2. Verhoging toeristen belasting van € 0,60 naar € 1,- p.p.p.n. vanaf 2013. Opbrengst € 105.000,-
3. Het “Waaggebouw” overdragen aan de Stichting Behoud Monumentale gebouwen Dongeradeel.
Voordeel € 5.000,- ( ontvangen boekwaarde gebouw)
4. Kabel Noord te verplichten om jaarlijks het maximale dividend uit te keren of anders de bekabeling te verkopen. Minimale extra opbrengst € 170.000,-
5. De vijf begraafplaatsen die de gemeente Dongeradeel rijk is, alle werkzaamheden van onderhoud, graf delven en administratie uit te besteden aan ons WSW bedrijf of aan derden. Opbrengst ± € 100.000,- ( € 200.000,- ).
6. Wijziging parkeerbeleid. Opbrengst € 99.500,- Na aftrek van kapitaallasten + vrij parkeren ochtends tot 11:00 uur in de binnenstad blijft er circa € 57.000,- over.
Aan deze maatregel zijn kosten verbonden door slagbomen te plaatsen voor de twee grotere parkeerterreinen en de parkeergarage. Dit vraagt een investering van € 50.000,- wat een jaarlijkse kapitaallast veroorzaakt van € 12.500,-. Derving opbrengsten vrij parkeren van 9.00 -11.00 ochtends
€ 23.600,-.
7. Wij stellen voor dat de raad ook naar zichzelf gaat kijken nu er zo fors bezuinigd moet worden . Daarom dienen wij een motie in om de jaarlijkse fractie vergoeding te verlagen naar € 500,- per fractie. Dit geeft een besparing van € 3.400,-. Pj.

Tegenover de opbrengsten en de besparingen die wij hiermee hebben gerealiseerd, willen wij een aantal amendementen en moties indienen:

• Wijkbeheer en groenvoorziening Format 94. Dit is een voorstel om te voorkomen dat er nog meer wordt bezuinigd op de groenvoorziening. Gezien dat elke bezuiniging die wordt doorgevoerd, ten koste gaat van ons WSW bedrijf waar wij onze verantwoordelijkheid voor hebben, maar natuurlijk ook voor het aanzicht en de veiligheid van onze gemeente. Wel kunnen wij meegaan in het voorstel om het uitlenen van de dranghekken te privatiseren ( kosten € 20.000,- )

• Motie vrij parkeren in de ochtend. Kostenpost van € 23.400,-

• Motie Algemeen Sociaal Cultureel Werk. Kosten € 174.000,-. Zij behartigende belangen van 6.000 inwoners van de gemeente Dongeradeel.

• Motie Gebouwen in bezit van de gemeente Dongeradeel.

• Motie Schoolvervoer Wierum

• Motie schoolzwemmen.

Voorzitter, geacht College en raad, hierbij kom ik aan het eind van mij betoog. Ik verwacht dat u de voorstellen van de ABD fractie, die geld opbrengen, kunt ondersteunen.

Dit gaat om ongeveer € 500.000. Dit buiten Kabel Noord om want dit is in de voorstellen reeds besproken.
Maar nu, geachte raad, doe ik een beroep om ook die voorstellen te steunen die op het eerste gezicht geen besparing opleveren.
Het mag niet gebeuren dat wij onze jeugd, onze ouderen, minima en de middenstand te kort doen, terwijl we misschien binnenkort beslissen om een nieuwe sporthal te bouwen, die jaarlijks een dikke 2 ton duurder uitvalt dan als we nu de bestaande gebouwen zouden renoveren.

Daarom hebben wij steeds gepleit voor een gemeentelijke ideeënbus waar de burger zijn/haar creatieve ideeën kwijt kan. Wij zijn ervan overtuigd dat het nodige zal opleveren.

Dat wij met onze voorstellen op de goede weg zijn, mag blijken uit de reacties die wij hebben ontvangen op de poll van de gemeentelijke internet site. Onze inwoners hebben duidelijk aan gegeven dat er beslist niet mag worden bezuinigd op schoolzwemmen en op Algemeen Sociaal Cultureel Werk ( “t Bolwerk”). Voorzitter hierbij doe ik een beroep op de overige partijen om hun sociale verantwoordelijkheid te nemen.

Beste mensen, ik wil u bedanken voor de openheid en de goed sfeer waarin wij hebben gedebatteerd. Dank aan de ambtenaren die altijd bereid waren om vragen te beantwoorden en ons te informeren.
Het is ook voor hun een drukke, maar ook een spannende tijd. Want voor hun kan dit gevolgen hebben voor de werkgelegenheid. De conclusie is dan ook dat deze bezuinigingsronde geen winnaars heeft oplevert. Dank aan al die instellingen en organisaties die met voorstellen zijn gekomen. Dank aan de collega partijen die met creatieve plannen zijn gekomen.
Voorzitter, dat is het in eerste ronde.

Pieter Braaksma
Fractievoorzitter ABD